Kuasai Bahasa Prancis

Pronomina tidak tentu (le pronom indéfini)

Di samping pronomina seperti telah dikemukakan di atas, dalam bahasa Prancis masih ada apa yang dikenal sebagai pronomina tidak tentu. Dalam hal ini pronomina terbagi menjadi 3 kelompok yaitu:

a. Pronomina tidak tentu sebagai benda (les pronoms indéfinis) seperti on, personne, rien, quelque chose, chacun, quelqu’un, quelques-uns.
b. Pronomina tidak tentu sebagai sifat (les adjectifs indéfinis) seperti quelque, chaque, différents, divers.
c. Pronomina tidak tentu sebagai benda dan sifat (les pronoms qui sont des adjectifs et des substantifs) seperti tout, aucun, autre, plusieurs, certain.

Pronomina tidak tentu sebagai benda (les pronoms indéfinis)
 On (orang) : On dit qu’il est malade. Est-ce qu’on n’a pas téléphoné, cet après-midi?
 Personne (tidak seorang pun) : Je ne cherche personne! Il n’a vu personne. Personne ne parle au bureau. Y a-t-il quelqu’un au bureau? Non, personne!
ne ……..personne
Hanya pada kata kerja kita pakai personne ..….ne

Tetapi…….il a parle sans regarder personne. (………..tanpa melihat seseorang.)

 Rien (tidak apa-apa) : je n’ai rien donné. Elle n’a rien écrit.
Rien n’est tombé. Est-ce que tu as reçu quelque chose? Non, rien!
Tetapi ……..Vous êtes parti sans rien dire ! (……..tanpa mengatakan sesuatu)

 Quelque chose (sesuatu) : j’ai trouvé quelque chose. Je veux quelque chose de bon (……sesuatu yang enak). Pas autre chose?
 Chacun (tiap-tiap, tiap orang) : Chaque de ces soldats a un fusil. Chacune des femmes porte une robe bleue. Chacun a reçu un billet. Chacune est vetue de bleu.
 Quelqu’un (seseorang) : il y a quelque’un qui vous demande un téléphone.
 Quelques-uns (tak lebih dari satu, satu-satunya) : quelques-uns des campeurs ont campé à la ferme. Quelques-unes de ces dames n’ont pas apprécié le film.

Pronomina tidak tentu sebagai sifat (les adjectifs indéfinis)
 Quelque/quelqu’un
Kata ini juga terbagi antara 2 kepentingan yaitu benda dan sifat. Baik fungsi benda maupun sifat, keduanya punya bentuk tunggal dan jamak.
quelque – quelques, quelqu’un – quelques-uns.
Tambahan pula, fungsi benda punya bentuk berbeda untuk betina seperti: quelqu’une, jamaknya quelques-unes.

Contoh :
Tu dois acheter quelque livre. - aku harus membeli salah satu buku (sifat, tunggal).
 Tu dois acheter quelques livres. - saya harus membeli satu (beberapa) buku (sifat, jamak).
As-tu vu quelqu’un? - apakah kamu melihat seseorang?  (benda, tunggal).
J’en encore quelques-uns. - saya masih memilikinya satu (beberapa) (benda jamak, jantan)
J’en encore quelques-unes. - aku masih memilikinya satu (beberapa) (benda jamak, betina).

Pada 2 kalimat terakhir : mengapa suatu kesempatan jantan dan kesempatan lain adalah betina jamak? Kalimat berikut akan dapat menjelaskan kepada anda.

Avez-vous encore des cigares?. – Masih punyakah anda cerutu? 
J’en ai encore quelques-uns.  -  Saya masih punya salah satu (beberapa).
Avez-vous encore des cigarettes? - Masih punyakah anda rokok?
J’en encore quelques-unes. - Saya masih punya salah satu (beberapa).

Contoh lain :
Donnez-moi quelques-uns de ces cigares.
Donnez-moi quelques-unes de ces cigarettes.

 Chaque/chacun
Kata ini juga membedakan diri menjadi sebagai benda (pronoms) dan sifat (adjectifs). Perhatikan contoh-contoh berikut :
Chacun est descendu. - Tiap orang keluar dari kendaraan.
Chacun tidak serta merta diikuti oleh nomina karena dia dapat berdiri sendiri dalam kalimat (subjek). Pendeknya dia dapat berperan sebagai benda. Selain chacun dapat berdiri sendiri (yang berdaulat atau tidak tergantung kepada kata lain) masih ada chaque berfungsi seperti sifat. Contoh:
Chaque élève est présent.- Tiap murid hadir.
Yang lebih rumit adalah pemakaian dari : quelque (satu-satunya, salah satu) : Nous avons visité quelque musée intéressants. J’ai passé temps en France. Qu’est-ce qu’il fait? Oh il cherche quelque livre.

Chaque (tiap-tiap, tiap orang) : Chaque enfant aime ses parents. Chaque oiseau a deux ailes.
Perbedaan antara chaque dan chacun mudah dilihat, yaitu di belakang chaque selalu dijumpai nomina sedangkan chacun berdiri sendiri atau diikuti oleh keterangan melalui de.
Begitu pula quelque dan quelques diikuti oleh nomina. Quelqu’un atau quelqu’une, quelques-uns atau quelques-unes berdiri sendiri atau diikuti oleh keterangan melalui de.

 Different (berbeda) : Ses idées sont différentes de votres. Différentes personnes n’ont dit qu’il est mort.
 Divers (berubah-ubah): Ils parlent de choses diverse. je vous montre les divers sens de ce mot.
Pronomina berasal dari kata sifat dan benda (les pronoms qui sont des adjectifs et des noms)
 Tout
Sama halnya dengan chaque dan quelque, tout juga punya fungsi sebagai benda dan sebagai sifat. Fungsi sebagai kata benda yang berdiri sendiri (berdaulat), tout bermakna  “semuanya” dan tidak berubah.
Tout est bien. - Semuanya baik.
Tout est fini. - Semuanya berlalu.
Sebagai sifat, tout berarti “tiap-tiap” dan tidak berubah.
Tout citoyens est censé connaître la loi.
(Tiap warga negara dipandang mengenal hukum).
Toute femme doit savoir cuisinier.
(Tiap perempuan harus bisa memasak).

Sebagai sifat, tout dapat diikuti dengan kata sandang dan kemudian berarti “seluruh”. Bentuk jamak tous dan toutes dalam hubungan ini diterjemahkan dengan “semua”.

tout le village - seluruh desa itu
toute la ville - seluruh kota itu
tous les villages - semua desa
toutes les villes - semua kota
Tous dan toutes, jika dipakai sebagai benda berdaulat, berarti “semua orang”.
Les garcons sont en vacances. – Anak-anak laki-laki itu berlibur.
Tous sont heureux. – Semua orang merasa berbahagia.
Toutes les filles sont heureuses. – Semua anak-anak gadis itu gembira.

Catatan
Pada tous yang berdiri sendiri, s-penutup diucapkan!. 
Tout + kata benda (tiap-tiap, tiap orang) : Tout village, toute ville. Baris sajak terkenal : Tout homme a deux pays, le sien et puis la France.

Tout + kata sandang + kata benda (seluruhnya) : Tout le terrain, toutes les maisons, tout votre jardin.
Tous (toutes) + kata sandang + kata benda (semua) : Tous les arbres, toutes les filles.
Tous (toutes) dipakai sendirian (semua orang) : Tous sont contents. Toutes sont vetues de bleu.
Tout dipakai sendiri (semuanya) : tout est fini. Tout est vendu.
tidak lebih dari satu

 Aucun (tidak)       : Elle n’aucun atlas. Aucune de ces revues
ne ....................aucun
        n’est intéressante. Dengan sebuah kata kerja :
aucun ...............ne         
        Avez-vous des billets? Non, aucun.

 Autre (satu (lain) : Elle a une autre amie. L’un est malade et l’autre est a Paris. Donnoi-moi un (e) autre.

 Certain (beberapa) : Dans certain pays il n’y a pas de montagne. Certains disent qu’il est à Marseille.

 Plusieurs (agak banyak) : Je l’ai dit plusieurs fois. Plusieurs ont mange peu, parce que le dîner n’était pas bon.

Pronomina bertanya (le pronom interrogatif)

Untuk mengajukan pertanyaan, orang menggunakan kata tanya atau sekelompok kecil kata yang telah membentuk rumus bertanya secara umum, seperti : qui (siapa), que (apa), quoi (apa, dimana), quel (yang mana), lequel (yang mana atau qu’est-ce qui (siapa) dan qu’est-ce que (apa) dan lain sebagainya.
Orang membedakan pertanyaan langsung (la question directe) seperti  Qui chante? Que veux-tu?  dan tidak langsung (la question indirect) umpamanya: Je te demande qui chante. Je ne sais pas ce que tu veux.

Siapa? (untuk orang) = Qui
Pertanyaan langsung (question directe) :
a. Subjek :
Qui chante? Qui a frappé à la porte?
(Qui est-ce qui chante? Qui est-ce qui a frappé à la porte?)
b. Pelengkap penderita :
Qui cherches-tu? Qui voulez-vous au téléphone?
(Qui est-ce que tu cherches? Qui est-ce que vous voulez au téléphone?)
c. Pelengkap penyerta (jadi sesudah kata depan) :
À qui parlez-vous? Pour qui a-t-il fait cela? (A qui est-ce vous parlez? Pour qui est-ce qu’il a fait cela?)

Pertanyaan tak langsung (question indirecte) :
1. Dis-moi qui chante. Dites-moi qui a frappe a la porte?
2. Dis-moi qui tu cherches. Dites-moi qui vous voulez au telephone.
3. Dites-moi a qui vous parlez. Dis-moi pour qui il a fait cela.
Apa? (untuk benda) = Que

Pertanyaan langsung (question directe)
a. Subjek
Qu’est-ce qui tombe là? Qu’est-ce qui se passe?
b. Pelengkap penderita :
Que dites-vous? Que faites-vous cet après-midi?
(Qu’est-ce que vous dites? Qu’est-ce que vous faites cet après-midi?)
c. Pelengkap penyerta (jadi sesudah kata depan) :
Sur qoui mets-tu le livre? contre quoi veut-il placer l’escalier?
(Sur quoi est-ce que tu mets le livre? Contre quoi est-ce qu’il veut placer l’escalier?)
Quoi juga dijumpai “sendiri” :
Quoi? Je ne te comprends pas (=Apa? aku tidak mengerti kamu).
Il écrit quelque chose au mur. Quoi? Jean! Quoi, papa? (= dia menulis sesuatu ke tembok. Apa? Jean! Apa, papa?

Question indirecte: ce qui, ce que, quoi
1. Dis-moi ce qui tombe là. Pardon, monsieur, dites-moi ce qui se passe dans la rue.
2. Dites-moi ce que vous faites cet après-midi. Demande-lui ce qu’il a dit.
3. Dis-moi sur quoi tu as mis le livre . Explique-moi contre quoi vous voulez placer l’escalier.

Pronomina bertanya sebagai benda (le pronom interrogatif)
Yang mana?
Sebagai benda
Lequel (untuk orang dan benda):
J’ai perdu un billet. Lequel?
je veux cette bouteille de vin. Laquelle, monsieur?
Lesquels de ces joueurs ont été punis?
Lesquelles de ces dames sont vos employées?

Contoh :
1) Qui est la? (Siapa di sana?)
2) Qui avez-vous vu? (Siapa telah anda lihat)?
3) Qui est le créateur du modèle? (Siapa pencipta model itu?)
4) Que pensez-vous d’une démonstration? (Pendapat anda mengenai demonstrasi?)
Lalu kita lihat bahwa qui
 dalam 2 kali kalimat bertanya kepada orang;
 dalam kalimat pertama adalah subjek dan kalimat kedua adalah pelengkap penderita.

Attention!
Kata ganti tanya qui sebagai subjek masih memiliki suatu bentuk lain, yang lebih panjang : qui est-ce qui. Demikian pula kata ganti tanya qui sebagai pelengkap penderita memiliki pula bentuk yang lebih panjang : qui est-ce que.
Kata ganti tanya que, untuk menanyakan benda
Dalam contoh “que pensez-vous de mes ouvriers? que adalah pelengkap penderita. Tetapi kata ganti tanya “apa” bisa juga sebagai subjek. Misal. Apa yang terjadi? Apa yang menimpa anda? terjemahannya : qu’est-ce qui se passe? – qu’est-ce qui vous afflige?
Untuk que sebagai pelengkap penderita ada juga bentuk kedua : qu’est-ce que. Bentuk ini, banyak dipakai, meminta perhatian lebih. (Bandingkan dengan qu’est-ce que c’est?)

Berikut ini beberapa contoh lagi :
Que dites-vous? (Apa kata Anda?)    Qu’est-ce que vous dites?
Que faites-vous? (Apa Anda lakukan?)   Qu’est-ce que vous faites?
Que cherche-t-il? (Apa yang dia cari)?   Qu’est-ce qu’il cherche?
Que mange-ils? (Apa yang mereka makan?)   Qu’est-ce qu’ils mangent?
Qu’achètes-tu? (Apa yang kamu beli?)    Qu’est-ce que tu achètes?

Pronoms interrogatifs
untuk orang bentuk panjang
qui – subjek qui est-ce qui
de qui de qui est-ce que
à qui à qui est-ce que
qui – pelengkap penderita qui est-ce que
Contoh :
Qui a demandé ce livre? Qui est-ce qui a demandé ce livre?
De qui as-tu reçu ce livre? De qui est-ce que tu as reçu ce livre?
À qui as-tu demandé ce livre? À qui est-ce que tu as demandé ce livre?
        Qui as-tu vu dans la rue? Qui est-ce que tu as vu dans la rue?

untuk benda bentuk panjang
qu’est-ce qui - subjek
       de quoi de quoi est-ce que
à quoi à quoi est-ce que
que – pelengkap penderita qu’est-ce que
Contoh :
Qu’est-ce qui vous amène? Apa yang membawa anda kemari? 
De quoi parles-vous? De quoi est-ce que vous parlez?
À quoi pensez-vous? À quoi est-ce que vous pensez?
Que dites-vous? Qu’est-ce que vous dites?

Jika menanyakan orang/benda yang telah disebutkan sebelumnya, lazimnya orang memakai lequel/laquelle/les quels/les quelles.

Jadi lequel digunakan :
1. untuk menanyakan mengenai orang atau benda yang telah disebutkan;
2. Jika ada mengikuti keterangan, didahului oleh de.

Contoh :
Je veux acheter une de ces maisons. Laquelle?
Donnez-moi un livre. Lequel?
Laquelle de ces maisons voulez-vous acheter?
Lequel de ces livres voulez-vous que je vous donne?

Pronomina bertanya sebagai sifat (l’adjectif interrogatif)
Sebagai sifat : Quel, quelle
Untuk menanyakan orang atau benda : quel/ quelle/quels /quelles.
Contoh :
Quel employé a dit que je suis absent?
Quelle employée
Quels garçons veulent me donner un coup de main?
Quelles filles (…….mau menolong saya?)
tetapi juga :
Quel temps fait-il? (Bagaiman keadaan cuaca ?)
Quelle heure est-il? (jam berapa sekarang?)
Quel jour sommes-nous? (hari apa sekarang?)
Quelle imprudence ! (Alangkah tidak hati-hatinya!)
De quelle nationalité sont-ils?  (kebangsaan mana mereka?)
        Quel livre achetez-vous? (buku mana kamu beli?)
Quelle maison n’est pas belle? (rumah mana tidak bagus?)
Quels cahiers sont trop chers? (buku tulis mana sangat mahal
Quelle pommes sont mûres? (apel mana yang masak?)
Quel élève est venu en retard? (murid mana datang terlambat?)
Quel livre est le plus beau? (buku mana paling bagus?)
De quel garcon as-tu parlé? (tentang anak laki-laki mana kamu bicara?)
De quel train est-il descendu? (Dari kereta api mana anda telah turun?)
À quelle fille as-tu souri? (kepada anak perempuan mana kamu telah tersenyum?)
À quelle maison as-tu pensé? (terhadap rumah mana telah kamu pikir?
Quel homme avez-vous vu? (laki-laki mana telah kamu lihat?)
Quel livre as-tu lu? (buku mana telah kamu baca?)

Remarque
vin=anggur. Bangsa Prancis minum bermacam anggur seperti du bordeaux, du bourgogne, du champagne, du vin d’Alsace.
Orang bisa salah menerjemahkan “apakah/apa/berapa ”, oleh karena itu pelajarilah kalimat-kalimat berikut.

Apakah itu rumah paling indah? – Quelle est la plus belle maison?
Apa setengah dari duabelas? – Quelle est la moitié de douze?
Berapa besar penjualan (omzet)? – Quelle est le chiffre d’affaires?
Apa? kamu tidak membersihkan diri (mandi)? – Quoi? Ne t’es-tu pas lavé?
Apa yang harus dilakukan sekarang? – Que faire maintenant?

Sebagai bagian kata nama dari predikat :
Quel le prix de cette robe? - berapa harga rok ini?
Quelle est l’adresse exacte? - Apa alamat jelasnya?
Quels sont les livres que tu - Yang mana buku-buku yang 
as achetés?           telah kamu beli ?
Quelles sont ces pierres que - Yang mana batu-batuan yang 
tu as trouvées?   telah kamu dapatkan?

Pronomina orang (le pronom personnel)

Bahasa Prancis memiliki beberapa macam kata ganti orang. Ada sebagai subjek dan ada pula sebagai pelengkap penderita atau penyerta. Bahkan ada kata ganti orang yang bertujuan untuk menegaskan sesuatu hal. Untuk lebih jelasnya ikutilah  uraian berikut. Contoh :

Orang melihat saya. Orang memberi saya.

Kedua kata tercetak miring adalah pronomina orang. Kalimat pertama “saya” adalah pelengkap penderita. Kalimat kedua “saya” adalah pelengkap penyerta. Contoh lain :

1) Saya memberi sebuah buku kepada Paul. Saya memberi Paul sebuah buku.
2) Dia duduk dekat jendela, orang tidak bisa menghilangkan “dekat”. “Jendela” bukanlah pelengkap penyerta, tetapi dalam hal ini orang bicara mengenai keterangan tempat “dekat jendela”.

Dalam bahasa Indonesia tidak ada perbedaan, semua bentuk untuk pelengkap penyerta dan penderita adalah sama. Dalam bahasa Prancis berbeda tergantung pada fungsinya. Pada contoh berikut, bentuk pronomina tercetak dengan huruf miring.

Bentuk kata ganti orang sebagai pelengkap penderita yaitu:
on me voit - orang melihat saya
on te voit - orang melihat kamu
on le voit - orang melihat dia (m)
on la voit - orang melihat dia (f)
on nous voit - orang melihat kami
on vous voit - orang melihat anda
on les voit - orang melihat mereka (m)
on les voit - orang melihat mereka (f).

Bentuk kata ganti orang sebagai pelengkap penyerta yaitu:
on me donne - orang memberi saya
on te donne - orang memberi kamu
on lui donne - orang memberi dia (m)
on lui donne - orang memberi dia (f)
on nous donne - orang memberi kami
on vous donne - orang memberi anda
on leur donne - orang memberi mereka (m)
on leur donne - orang memberi mereka (f).

Remarque.
Orang memberinya (=kepadanya/m)/Orang memberinya (kepadanya/f). Dan ini harus dilakukan secara konsekwen. Contoh :

On nous donne. - Orang memberi kita.
On ne nous donne pas. - Orang tidak memberi kita.
Nous donne-t-on? - Apakah orang memberi kita?
On nous a donné. - Orang telah memberi kita.
Nous a-t-on donné? - Apakah orang telah memberi kita?
On ne nous a pas donné - Orang telah tidak memberi kita
Ne nous a-t-on pas donné? - Apakah orang telah tidak memberi kita?

Jadi nous selalu dimuka bangun perseorangan. Pada contoh, nous di depan donne atau dimuka a, karena ini adalah bangun perseorangan. Dalam kalimat perintah menegaskan, pelengkap penderita/penyerta yang memakai pronomina orang, diletakkan dibelakang bangun perseorangan.

Contoh :
Je te donne (saya memberi kamu). Nous lui demandons (kami memintanya). Le fais-tu? (apakah kamu membuat itu?) Ne les fume-t-il pas (apakah dia tidak merokok itu?) Tu lui as demande (kamu telah memintanya) dan sebagainya.

Dalam kalimat perintah ingkar, pronomina orang terletak didepan bangun perseorangan.
Contoh :
ne me donnez pas (janganlah memberiku), me lui demandez pas (jangan bertanya kepadanya), ne le fais pas (jangan melakukan itu).
Juga pada ungkapan voici dan voilà, kata ganti orang terletak di depan.

Me voici - di sini saya   les voilà – disana mereka
nous voici - disini kita     la voilà – disana dia (f)
le voici - disini dia     vous voilà – disana Anda/ kalian.

Kata ganti orang mencakup beberapa fungsi dalam kalimat antara lain sebagai subjek, pelengkap penyerta dan penderita. Juga bisa memberi penekanan kepada sesuatu hal. Agar jelas ikuti ringkasan berikut ini.

subjek pelengkap penyerta
je me
tu te
il lui
elle lui
nous nous
vous vous
ils leur
elles leur

pelengkap penderita bentuk menekankan
me moi
te toi
le lui
la elle
nous nous
vous vous
ils eux
elles elles

Untuk menekankan sesuatu hal, bahasa Prancis mempunyai bentuk kata ganti orang secara khusus, berbeda dengan kata ganti orang yang telah diuraikan dalam pelajaran sebelumnya.
 Contoh:
Je suis chez moi. - saya ada dirumah.
Tu es chez toi. - kamu ada dirumah.
il est chez lui. - dia (m) ada dirumah.
elle est chez elle. - dia (f) ada dirumah.
nous sommes chez nous. - kami ada dirumah.
vous etes chez vous. - kamu/anda ada dirumah.
ils sont chez eux. - mereka ada dirumah.
elles sont chez elles. - mereka ada dirumah.
Masih beberapa contoh :
Je joue avec toi. - saya bermain dengan kau.
Qui demeure chez vous? - Siapa tinggal dirumah kalian?
Je pense à elle. - saya memikirkan diri.
J’étais content de lui. - saya puas padanya.
Nous sortons sans eux. - Kami keluar tanpa mereka.
Il le recevait de moi. - Dia telah menerima itu dari saya.

Même
Dalam subbab masa kini, kita telah membahas mengenai périphrase grammaticale, yaitu bentuk yang menekankan sesuatu hal dianggap penting. Untuk memberi tekanan atas sesuatu kata benda dan terutama kata ganti orang masih ada cara lain yang dapat dilakukan yakni dengan menggunakan kata bantu même. Même bermakna “sendiri”.

Contoh :
Les garçons même ont vu que cet homme avait volé le vélo (Anak-anak lelaki sendiri telah melihat bahwa orang ini telah mencuri sepeda itu).
Di sini même digunakan untuk menekankan kata ganti orang sebagai subjek. 

Contoh lain :
Moi-même j’ai vu - saya sendiri telah melihat itu
Toi-même tu l’as vu - kamu sendiri telah melihat itu
Lui-même l’a vu - dia sendiri telah melihat itu
Elle-même l’a vu - dia sendiri telah melihat itu
Nous-mêmes nous l’avons vu -kami sendiri telah melihat itu
Vous-mêmes vous l’avez vu - anda sendiri telah melihat itu
Eux-mêmes l’ont vu - mereke sendiri telah melihat itu
Elles-mêmes l’ont vu - mereka sendiri telah melihat itu.